Açık su yüzmesine hazırlık: Boğaziçi ve açık su yarışları

Açık su havuzdan nasıl farklı?

Havuzda her birkaç dakikada bir duvara gelir, dönüşte itilip kısa bir nefes payı kazanırsın. Açık suda bu molalar yoktur; yüzme kesintisizdir. Dipte takip edeceğin bir çizgi olmadığı için yönü sen bulursun. Dalga, akıntı, rüzgâr, tuzlu suyun kaldırma kuvveti, bulanık su ve değişken sıcaklık işin içine girer. Bunlara bir de derin ve karanlık suyun yarattığı tedirginlik eklenir.

Bu yüzden havuz derecelerin açık suya doğrudan taşınmaz. Aynı eforla açık suda genellikle daha yavaş ilerlersin, çünkü dönüş itişleri yoktur, yön düzeltmek için başını kaldırırsın ve su koşulları değişir. Açık su hedefinde tempoyu havuz saatinle değil, algılanan zorlukla yönetmeyi öğrenmek gerekir. Havuzdaki kritik yüzme hızın (CSS) hazırlığın temeli olarak işe yarar, ama yarıştaki hızın o olmayacaktır.

Yön bulma (sighting) ve düz yüzme nasıl çalışılır?

Yön bulma (sighting), kulaç ritmini bozmadan başını kısa bir an kaldırıp önüne bakmaktır. Gözlerini yalnızca suyun hemen üstüne çıkar, timsah gibi; hedefi gör, sonra başını yana çevirip nefesini al. Başı tamamen kaldırmak kalçayı batırır ve seni yavaşlatır. Şamandıralar dalgada kaybolabilir; arkalarındaki bina, tepe ya da ağaç gibi büyük ve sabit işaretleri seçmek daha kolaydır.

Herkesin kulacı bir yöne kayar; açık suda bu kayma onlarca metre fazladan yüzmek demektir. İki taraflı nefes almak kulacı dengeler ve düz gitmeye yardım eder. Ne sıklıkla yön bulacağın koşullara bağlıdır: sakin ve tanıdık suda daha seyrek, dalgalı suda ya da şamandıraya yaklaşırken daha sık. Kendi kaymanı öğrenmek, sighting sıklığını azaltmanın en iyi yoludur.

• Havuzda her uzunlukta birkaç kez havuzun sonundaki bir noktaya sighting yap.
• Boş bir kulvarda birkaç kulacı gözler kapalı yüz ve ne yöne kaydığını gör.
• İki taraflı nefesi uzun ve kolay yüzmelerde alışkanlık hâline getir.

Kalabalık start ve draft nasıl yönetilir?

Kalabalık startta temas, çarpışma ve yüzüne gelen ayaklar olağandır. İlk açık su yarışında grubun kenarından ya da arkasından başlamak, bu karmaşanın dışında kalmanı sağlar. İlk dakikalarda depar atmak yaygın bir hatadır: nabız fırlar, nefes kesilir ve panik başlar. Sakin başla, suya düzenli nefes ver ve ritmini bulduktan sonra hızlan. Şamandıra dönüşleri de kalabalık olur; dönüşe geniş girmek çoğu zaman daha rahattır.

Draft, başka bir yüzücünün hemen arkasında ya da kalçası hizasında yüzerek onun açtığı sudan yararlanmaktır ve ciddi enerji tasarrufu sağlar. Ayaklara çok yakın durmadan, önündekinin köpüğünü takip edersin. Ama önündekinin yönü doğru bulduğunu varsayma; draft yaparken de ara ara kendin sighting yap. Havuzda bir arkadaşınla sırayla birbirinin arkasında yüzerek bu mesafeyi denemek iyi bir hazırlıktır.

Soğuk su ve neopren hakkında ne bilmelisin?

Soğuk suya ilk girişte vücut istemsiz bir nefes alıp hızlı solumaya başlar; buna soğuk şoku denir. Suya yavaş gir, yüzünü birkaç kez suya sokup nefes ver ve nefesin düzene girmeden yüzmeye başlama. Soğuğa uyum, tekrarlanan kısa ve kontrollü girişlerle kademeli gelişir; uzun ve yalnız bir yüzmeyle değil. Kontrol edilemeyen titreme, uyuşan eller ya da düşünmede bulanıklık sudan çıkma işaretidir. Kalp ya da dolaşım sorunun varsa önce bir sağlık profesyoneline danış.

Neopren (wetsuit) ısı ve kaldırma kuvveti sağlar, bu yüzden çoğu yüzücüyü hızlandırır; ama omuzları kısıtlayabilir ve boyunda sürtünme yapabilir. Yarışta kullanacaksan haftalar öncesinden birkaç kez giyip yüz, sürtünen yerlere uygun bir koruyucu sür ve hızlı çıkarmayı dene. Neopren kuralı etkinliğe ve su sıcaklığına göre değişir: zorunlu, serbest ya da yasak olabilir. Kendi yarışının kurallarını organizasyonun güncel duyurusundan kontrol et.

Açık suda güvenlik: hangi kurallar değişmez?

Açık suyun en önemli kuralı yalnız yüzmemektir. Kıyıda seni izleyen biri, yanında yüzen bir arkadaş ya da organize bir grup şarttır. Renkli bir bone ve beline bağlı bir yüzme şamandırası seni teknelere ve kıyıdakilere görünür kılar, gerektiğinde tutunacak bir şey verir. Boğaz gibi akıntısı güçlü ve gemi trafiği yoğun sularda yalnızca organize etkinliklerde, güvenlik ekibi eşliğinde yüz.

• Suya girmeden rüzgârı, dalgayı, akıntıyı ve tekne trafiğini kontrol et; şüphedeysen girme.
• Yüzmeye izin verilen alanları kullan ve kıyıya paralel yüz.
• Nereden çıkacağını önceden belirle ve birine nerede, ne kadar yüzeceğini söyle.
• Panik hissedersen sırtüstü dön, nefesini düzene sok ve şamandırana tutun.

Havuzda açık suya nasıl hazırlanırsın, yarış günü neye dikkat edersin?

Açık suya erişimin sınırlıysa hazırlığın büyük kısmı havuzda yapılabilir. Duvardan itmeden, kulvarın ortasında dönerek kesintisiz yüzmeler; sighting tekrarları; hızlı bir başlangıçtan sonra yarış temposuna oturma; bir arkadaşla draft çalışması ve izin varsa neoprenle yüzme bunların başında gelir. Örneğin Boğaziçi Kıtalararası Yüzme Yarışı gibi bir etkinliğe hazırlanan ve haftada üç kez havuza gidebilen biri, bu çalışmaları sıradan antrenmanlarının içine serpiştirebilir.

Yarış günü yeni hiçbir şey deneme: bone, gözlük, neopren ve kahvaltı antrenmanda denediğin şeyler olsun. Yanında biri renkli, biri şeffaf iki gözlük bulundur. Yarış brifingine katıl; parkuru, şamandıraların sırasını, akıntıyı ve çıkış noktasını öğren. Mümkünse suda kısa bir ısınma yap, soğuk şokunu startta değil ısınmada yaşa. Katılım koşulları ve kurallar etkinliğe özgüdür; bunları her zaman organizasyonun güncel duyurusundan kontrol et.

Sık sorulanlar